Wypiłeś i kierowałeś? To jesteś przestępcą!

W sierpniu 2001 roku Stowarzyszenie rozpoczęło ogólnopolską kampanię na rzecz trzeźwości za kierownicą, zyskując pomoc i poparcie ze strony mediów, informowaliśmy i informujemy opinię publiczną na temat skutków picia alkoholu i kierowania pojazdem.

 

W Polsce obowiązuje art. 178a znowelizowanego kodeksu karnego, przewidujący odpowiedzialność karną za samo tylko kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości.

 

"Alkohol jest dla ludzi." Nie ma powodu potępiać wszystkich, którzy go piją. Istotne są jednak okoliczności. Rozsądne picie, to świadome wyrzeczenie się (na czas trzeźwienia) możliwości kierowania pojazdem. Kto tego nie akceptuje i siada za kierownicą, automatycznie staje się przestępcą, zdolnym do zabicia lub ciężkiego uszkodzenia ciała niewinnych ludzi.

 

 

Codziennie kilkuset ludzi w Polsce staje się przestępcami, mimo że nikomu nie uczynili krzywdy. Zdecydowali się jedynie kierować pojazdem po drodze publicznej, będąc w stanie nietrzeźwości, czyli w ich krwi stwierdzono ponad 0,5 promila alkoholu.
Czyn taki jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności do lat dwóch, grzywną i zatrzymaniem prawa jazdy. Nazwisko ukaranego, jak każdego skazanego przestępcy, trafia do Centralnego Rejestru Skazanych. Odtąd na pytania potencjalnego pracodawcy, kredytodawcy, organów państwa - czy był karany zobowiązany będzie odpowiadać "tak".

• Od 15 grudnia 2000 roku obowiązuje artykuł 178a znowelizowanego kodeksu karnego, przewidujący odpowiedzialność karną za samo tylko kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości.
• Stan nietrzeźwości zachodzi wówczas, gdy badanie wykaże stężenie ponad 0,5 promila alkoholu we krwi bądź jego obecność w wydychanym powietrzu w ilości przekraczającej 0,25 mg w 1 dm.
• Jeśli stężenie alkoholu we krwi zawiera się między 0,2 i 0,5 promila (bądź od 0,1 do 0,25 mg w 1 dm wydychanego powietrza) to jest to stan po spożyciu alkoholu. Kto w takim stanie kieruje pojazdem, popełnia wykroczenie zagrożone karą aresztu, grzywną do 5000 zł i czasowym zatrzymaniem prawa jazdy.
• Policja podejrzewając, że kierowca prowadził po spożyciu alkoholu, zobowiązana jest poddać go badaniu przy pomocy urządzeń elektronicznych albo spowodować pobranie krwi lub moczu do analizy. Jeśli wynik badania wykaże stężenie alkoholu we krwi powyżej 0,5 promila, policja jest zobowiązana powiadomić prokuraturę, a ta musi wnieść sprawę do sądu.
• Sądy ferują wobec pijanych kierowców wyroki skazujące, dotkliwe dla skazanych i ich rodzin przede wszystkim finansowo. Wyrok więzienia pozostaje plamą na honorze i może przekreślić niejedną karierę zawodową, gdyż informacja o tym na długie lata trafia do Centralnego Rejestru Skazanych.
• Rocznie policja ujawnia ponad 160 tysięcy nietrzeźwych kierowców.
• W Polsce w ciągu roku ginie na skutek wypadków drogowych prawie 6 tysięcy osób, a ponad 60 tysięcy odnosi obrażenia.
• Co piąty zabity, co szósty ranny są ofiarami wypadków z udziałem nietrzeźwych. To około 1300 zabitych, ponad 11.000 rannych rocznie. To ogrom nieszczęść, niewyobrażalnych dla tych, których one nie dotknęły. Ale dla rodzin zabitych i tych, którzy zostali kalekami do końca życia, to często powód ruiny materialnej, sieroctwa, samotności spowodowanej tym, że ktoś po kilku kieliszkach czy puszkach piwa siadł za kierownice.

Czy wiesz, że pijany za kierownicą niczym się nie różni od pijanego, wymachującego bronią palną. On może nikogo nie chce zastrzelić, może w ogóle nie chce strzelać, a jednak czasem kogoś trafi. Rozpędzony samochód ma zdolność zabijania nie mniejszą niż karabin maszynowy...

 

Staramy się ponadto uczulić wszystkich członków społeczeństwa na problem nietrzeźwych kierowców; chcemy obalić istniejące w Polsce nieformalne społeczne przyzwolenie na kierowanie po spożyciu alkoholu. Tak naprawdę w większości przypadków nie pijemy sami, lecz w towarzystwie przyjaciół, znajomych, rodziny i to właśnie oni powinni reagować, nie pozwolić innym na prowadzenie pojazdów po spożyciu alkoholu.

 

Za pośrednictwem specjalnie opracowanej ulotki "Stop pijanym rowerzystom" propagujemy trzeźwość także wśród kierujących jednośladami.

 

 

 

 

Z zadowoleniem pragniemy poinformować, że program "Wypiłeś, kierowałeś? To jesteś przestępcą!" uzyskał akceptację Wydziału Prewencji Komendy Głównej Policji w Warszawie. Dotychczas został przeprowadzony w trzech województwach pod patronatem tamtejszych Urzędów Marszałkowskich i poparciu ze strony Komend Wojewódzkich Policji.

• W województwie wielkopolskim - w sierpniu 2001r. - patronat medialny Radio Merkury, Głos Wielkopolski.
• W województwie zachodniopomorskim - lipiec 2002r. patronat medialny Głos Szczeciński, Radio Szczecin i Telewizja Szczecin, program przeprowadzony przy pomocy Akademii Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.
• W województwie warmińsko - mazurskim - sierpień 2002r. - patronat medialny Radio Olsztyn i Gazeta Olsztyńska, program przeprowadzony przy pomocy Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Olsztynie.
• W województwie wielkopolskim - druga edycja - czerwiec 2003r. - patronat medialny TVP3, Radio RMI FM, Głos Wielkopolski.
• W powiecie słupskim - lipiec 2003r. - Patronat nad akcją objęli Prezydent Miasta Słupska, Starosta Powiatu Słupskiego, Burmistrz Miasta Ustki i Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Patronatu medialnego udzielili Telewizja Vectra i Dziennik Bałtycki
• Kampania ogólnokrajowa ze szczególnym uwzględnieniem Warszawy i Poznania - lipiec 2004r. - patronat honorowy Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego przy Ministerstwie Infrastruktury

Propagacja trzeźwości na drodze przyjęła następujące środki przekazu:

• bilbordy,
• ulotki,
• spoty telewizyjne,
• spoty kinowe,
• artykuły prasowe przez nas autoryzowane,
• wielokrotne aranżowanie audycji radiowych i telewizyjnych,
• konferencje z udziałem wybitnych autorytetów problematyki,
• informacje na autobusie komunikacji miejskiej i na wygrodzeniach pomiędzy przystankami autobusowymi,
• akcentowanie problemu na posiedzeniach Wojewódzkiej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.

Inauguracją akcji "Piłeś - nie prowadź" w woj. wielkopolskim w 2003r. była zorganizowana w pierwszym dniu Międzynarodowych Targów Poznańskich Poznań Motor Show konferencja "Trzeźwość warunkiem bezpieczeństwa na drodze", nad którą patronat honorowy objął Marszałek Województwa Wielkopolskiego Pan Stefan Mikołajczak. Konferencja poświęcona była dwóm zasadniczym kwestiom: problemowi nietrzeźwych kierowców i nieścisłościom prawnym, a konkretnie niedoskonałości polskiej legislacji dotyczącej spraw związanych z bezpieczeństwem ruchu drogowego.

 

 

Udział w konferencji wzięli przedstawiciele:

• Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji,
• Instytutu Ekspertyz Sądowych z Krakowa,
• Stowarzyszenia Psychologów Transportu (Warszawa, Szczecin),
• Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych z Warszawy,
• Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad,
• Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego przy Ministerstwie Infrastruktury (Dyrektor A. Grzegorczyk, mecenas M. Wroński),
• Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Stołecznej Policji (i innych Komend powiatowych i wojewódzkich),
• Instytutu Transportu Samochodowego z Warszawy,
• Departamentu ds. Uzależnień Urzędu Marszałkowskiego,
• Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego,
• Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy,
• Polskiego Związku Automobilowego z Warszawy,
• Urzędu Miasta Poznania, Departamentu ds. zarządzania i organizacji ruchu,
• Rejonowej Stacji Pogotowia Ratunkowego z Poznania,
• MPK Poznań Sp. z o.o.,
• Biegły sądowy w dziedzinie badania ogumienia pojazdów i techniki samochodowej,
• Global Road Safety Partnership Gdańsk,
• Solaris Bus&Coach,
• Wydawca Kodeksu Drogowego Agencja AJEX - Warszawa,
• Straż Miejska Poznań,
• Generał policji Ireneusz Wachowski,
• Stowarzyszenie "Droga i Bezpieczeństwo" jako organizator oraz postulujący zmiany.

Konsekwencją konferencji było przekazanie zebranych postulatów dotyczących zmian obowiązujących przepisów do posłów RP z prośbą o ich uwzględnienie podczas nowelizacji przepisów ruchu drogowego.

Dzięki uprzejmości MPK Poznań mogliśmy uruchomić nowe, niekonwencjonalne metody informowania społeczeństwa o konsekwencjach prawnych wynikających z prowadzenia pojazdów po spożyciu alkoholu. Już od początku października 2003r. po ulicach Poznania jeździ autobus firmy Solaris, a w kilku miejscach na wygrodzeniach pomiędzy przystankami tramwajowymi możemy zobaczyć plakaty z informacją o prowadzonej przez nasze Stowarzyszenie akcji prewencyjno - edukacyjnej skierowanej przeciwko nietrzeźwym kierowcom.

 

Już od lipca 2004r. prowadzona przez Stowarzyszenie "Droga i Bezpieczeństwo" kampania "Piłeś - nie prowadź" została rozszerzona o kolejny nośnik, jakim jest emisja dwóch różnych spotów przestrzegających przed prowadzeniem pojazdów po spożyciu alkoholu wyświetlanych przed seansami filmowymi w kinach. Spoty te możemy zobaczyć w kinach w całym kraju, w tym także w takich sieciach kinowych jak Multikino, Kinepolis, Kinoplex, Silver Screen, Cinema City.

Kontynuacją działań związanych z akcją „Piłeś – nie prowadź!” było zorganizowanie przez Stowarzyszenie „Droga i Bezpieczeństwo” drugiej konferencji pt. „Trzeźwość warunkiem bezpieczeństwa na drodze”,  która odbyła się 8 lipca 2004 roku w Warszawie w gmachu Ministerstwa Infrastruktury.

W konferencji udział wzięli m.in. przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego przy Ministerstwie Infrastruktury, Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Instytutu Ekspertyz Sądowych z Krakowa, Stowarzyszenia Psychologów Transportu (Warszawa, Szczecin), Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Instytutu Transportu Samochodowego z Warszawy, Komendy Głównej Policji, prasy ogólnopolskiej i regionalnej, rozgłośni radiowych, telewizji itp.

Stowarzyszenie "Droga i Bezpieczeństwo" zamierza zwrócić się, po raz kolejny, do polskich producentów alkoholi z prośbą o zamieszczanie informacji na opakowaniach (butelkach, puszkach) ich produktów wskazującej negatywny wpływ alkoholu na zdolność kierowania pojazdami (wzorem ostrzeżeń na opakowaniach papierosów). Uzyskaliśmy już poparcie dla tej inicjatywy ze strony różnych urzędów szczebla ministerialnego. Nasza koncepcja przyczyniła się także do rozpoczęcia prac nad zmianą Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, tak aby wprowadzić zapis o obligatoryjnym zamieszczaniu takich informacji na etykietach alkoholi.


RADY PSYCHOLOGA

Powiedz nie - jak odmawiać picia alkoholu.

Nie ma wątpliwości, że nawet niewielka ilość spożytego alkoholu wpływa na zachowania człowieka i zmniejsza jego zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Ilość wypadków powodowanych przez osoby pod wpływem alkoholu jest tego wymownym i najlepszym dowodem. Siadając za kierownicą po alkoholu, decydujemy nie tylko o swoim życiu i zdrowiu - to jeszcze nie byłoby najgorsze, odpowiedzialność za swoje decyzje jest w końcu wpisana w życie dorosłego człowieka - ale przede wszystkim bez jakiegokolwiek uzasadnienia i usprawiedliwienia ośmielamy się decydować o losie innych osób - czy to swoich najbliższych, czy współużytkowników drogi. Ta świadomość powinna zawsze towarzyszyć naszej decyzji sięgnięcia po alkohol, kiedy wiemy, ze będziemy później prowadzić.

Często sięgamy po alkohol w sytuacjach, kiedy nie potrafimy odmówić propozycji wypicia bojąc się, że spowoduje to odrzucenie naszej osoby lub zostanie odebrane jako zachowanie aroganckie i nietowarzyskie. Tego typu uległość może mięć jednak katastrofalne następstwa. W rzeczywistości to nie odmowa jest nietaktem, nietaktem (a w gruncie rzeczy namawianiem do przestępstwa) jest zachowanie namawiającego.

Dla wielu ludzi umiejętność powiedzenia "NIE" wydaje się często trudna, choć tak naprawdę jest to łatwiejsze niż mogłoby się wydawać a trudności z wyrażaniem swojego sprzeciwu można przełamać poprzez ćwiczenie. Jest to przydatne w wielu różnorodnych codziennych sytuacjach. Umiejętność odmawiania jest fragmentem zachowań nazywanych asertywnością. Niezależnie od całościowej oceny postawy asertywnej w stosunkach łączących ludzi, we wspomnianych sytuacjach, w których celem jest odrzucenie propozycji wypicia alkoholu takie zachowanie jest w pełni uzasadnione.

Asertywność w zarysie

Asertywność to specyficzne umiejętności zachowania się w określonych sytuacjach. Zachowania te są realizowane w kontaktach z innymi ludźmi, polegają na bezpośrednim, uczciwym i stanowczym wyrażeniu wobec drugiej osoby swoich uczuć, opinii i postaw, przy jednoczesnym akceptowaniu jej praw. Teoria asertywności jest oparta na założeniu, że każda jednostka posiada pewne podstawowe prawa, takie jak:

• Prawo do wyrażania siebie, swoich opinii, potrzeb, uczuć - tak długo, dopóki nie ranisz innych.
• Masz prawo do wyrażania siebie, nawet, jeśli rani to kogoś innego - dopóki Twoje intencje nie są agresywne.
• Masz prawo do dysponowania swoim ciałem, czasem i własnością, jeśli to, co robisz jest dobre dla innych.
• Masz prawo do przedstawiania innym swoich próśb - dopóki uznajesz, że oni mają prawo odmówić.
• Są sytuacje, w których kwestia praw poszczególnych osób nie jest jasna, zawsze jednak masz prawo do przedyskutowania tej sytuacji z drugą osobą.
• Masz prawo do korzystania ze swoich praw (za Herbertem Fensterheimem)

Ludzie asertywni potrafią powiedzieć "NIE" bez wyrzutów sumienia, złości czy lęku. Celem odmowy nie jest ukaranie drugiej osoby, zemsta czy pokonanie kogoś. Celem asertywnej odmowy jest zadbanie o siebie i własne priorytety.

Podstawowe warunki asertywności to:

• szczerość
• akceptacja własnej osoby
• ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA ŻYCIE I WYBORY
• nie obwinianie innych ludzi czy okoliczności
• zaufanie do siebie i świata.

Asertywność może być więc umiejętnością kluczową w sytuacjach, w których trzeba się oprzeć naciskom osób proponujących alkohol bądź namawiających do prowadzenia po wypiciu.

Praktyczne rady jak mówić "NIE"

Jeżeli decydujemy się na asertywną odmowę - możemy skorzystać z gotowego schematu, który pomoże w nauce mówienia "NIE".

Asertywna odmowa

• zacznij od wyraźnego, stanowczego i głośnego "NIE"
• powiedz, czego nie chcesz wykonać
• musi paść jeszcze krótkie i prawdziwe uzasadnienie naszej odmowy (bez wykrętów, usprawiedliwień i pouczeń)
• pamiętaj, że masz prawo i obowiązek odmówić - mówisz tak dla bezpieczeństwa, zdrowia i życia
• typową pułapką w którą wpadamy są zwroty " nie mogę " i "muszę", (używając tych słów czynisz odpowiedzialnymi za odmowę jakieś zewnętrzne okoliczności a nie siebie, co prowokuje rozmówcę do uporczywego nalegania)
• nie sprawiaj wrażenia jakbyś czekał, żeby cię przekonano byś zmienił zdanie (zakończ temat, odejdź lub wróć do poprzedniego zajęcia, etc.)
• pamiętaj, że "NIE" jest odpowiedzią na konkretną prośbę, nie odrzuceniem osoby
• bierz odpowiedzialność za mówienie "NIE" - nie miej za złe komuś, że cię o coś poprosił
• jeśli weźmiesz odpowiedzialność za swoją decyzję i nazwiesz wprost prawdziwe powody - trudno będzie z Tobą polemizować i naciskać Cię zbyt długo
• nie obawiaj się że twoja odmowa spowoduje wykluczenie Cię z towarzystwa.

Zachowanie asertywne, to takie zachowanie, które daje jednostce największą szansę osiągnięcia pożądanych rezultatów, a zarazem pozwala jej na zachowanie szacunku do siebie oraz respektowanie innych. Jednostka prawdziwie asertywna potrafi zachowywać się elastycznie. Asertywność nie polega jedynie na umiejętności mówienia w sposób zdecydowany i bez wahania "NIE", ani też na akceptowaniu drugiej strony, jeśli to ty masz rację. Asertywność umożliwia zachowanie szacunku dla siebie oraz innych. Jest to z pewnością już sam w sobie cel wart zabiegów - jeżeli dodamy do tego główny cel naszego przeciwstawienia się a wiec uniknięcie potencjalnego zagrożenia zdrowia czy życia swojego i innych, wówczas nasze "NIE" powinno zabrzmieć wyraźnie, zrozumiale i będzie uszanowane.

W sytuacjach, kiedy jest się namawianym do wypicia, gdy wiemy, że będziemy musieli prowadzić, kiedy "klasyczna" odmowa zawodzi lub sprawia nam zbyt duże trudności, mogą być przydatne "pomocnicze" sposoby i rady.

• Godny rozpowszechnienia jest zwyczaj wyraźnego wyznaczania przed czy na początku spotkania lub imprezy z towarzyszeniem alkoholu osoby, która weźmie w tym dniu na siebie rolę kierowcy i zapewni bezpieczne odwiezienie do domu pozostałych uczestników - znajomość tej roli powstrzymuje innych od zachęt do picia.
• "Zgub" drinka - po prostu dyskretnie odstaw w mało widocznym miejscu wręczony Ci napój i oddal się od niego.
• Pamiętaj żeby nie siadać i generalnie unikać osób, które same dużo piją i które znane są z uporczywego namawiania towarzystwa do wypicia.
• Warto mieć w ręce czy przed sobą inny napój bezalkoholowy.
• Jeśli Ty jesteś organizatorem imprezy
• Nie zmuszaj od picia alkoholu, zaoferuj dużo innych napojów, bez alkoholu.
• Jeśli goście piją za dużo, wezwij taksówkę lub zorganizuj powrót z trzeźwym kierowcą.

W sytuacji, kiedy stawką jest bezpieczeństwo, stwierdzenie, że cel uświęca środki jest w pełni uzasadnione. Pamiętaj, że jeśli piłeś i siadasz na miejscu kierowcy to już jesteś przestępcą a przekręcając kluczyk stajesz się prawdziwym zagrożeniem, dlatego

NIE PIJ JEŚLI MASZ PROWADZIĆ!

Opracowanie:
Psycholog kliniczny - mgr Maria Jaremkiewicz